Studentencomplex De Klikspaan

id year type location status client
85 2012 wonen Leiden studie SLS Wonen

For English please scroll down

[NL]
Dit project is een studie naar mogelijke toekomstige scenario’s van het welbekende studentencomplex ‘De Klikspaan’ aan de Klikspaanweg in Leiden en de publieke ruimte tussen de studentenflats.

Het Klikspaancomplex is door SLS wonen eind jaren 50 ontwikkeld en gerealiseerd onder druk van het ook toen nijpende tekort aan studentenkamers. Architect H. Postel ontwierp het complex met als belangrijkste ‘landmark’ de eerste zogenaamde sterflat van Nederland.

Vanwege groot onderhoud in de komende tien jaar zal aanzienlijk geïnvesteerd moeten worden in het complex. In het kader hiervan is door SLS Wonen gevraagd voor het complex een visie te ontwikkelen voor mogelijkheden en strategieën voor levensduurverlenging en het toekomstbestendig maken van dit complex. Daarbij dient gekeken te worden naar aansluiting van het gebied op de wijk, zowel fysiek als sociaal, maar ook naar de verschillende gebouwen zelf. Met andere woorden: van introvert naar extravert, van besloten enclave naar integraal onderdeel van de buurt.

(opgave: van introvert naar extravert, van een omsloten enclave naar betere integratie met de buurt)

Om de fysieke en sociale aansluiting bij de omgeving te verbeteren is een strategie van verlevendigen en intensiveren gekozen. Daartoe zijn middelen ingezet als: aanpassing van de routing (door het gebied), verbetering van de ontsluiting van het gebied, toevoeging van méér bijzondere gebouwen naast de sterflat, verbetering van visuele relaties tussen het Klikspaancomplex en omgeving en projectie van een groter en diverser programma.

Het voorstel is om vier studentengebouwen die kwalitatief het minst zijn (vanuit bouwkundig, woontechnisch en/of stedenbouwkundig oogpunt) te slopen. Hierdoor komt ruimte en grond beschikbaar voor intensivering en meer programmatische diversiteit door middel van nieuwe, hedendaagse (studenten)gebouwen. Deze ontwikkeling kan gefaseerd worden uitgevoerd.

De unieke sterflat wordt nieuw leven ingeblazen door de ontsluiting buiten het gebouw te leggen. Deze ingreep biedt nieuwe mogelijkheden voor dit gebouw wat betreft flexibiliteit qua woonvorm en woninggrootte; in het gebouw zijn nu zowel kleinere woongroepen als zelfstandige woonruimtes en grotere woonruimtes mogelijk. Tevens komt meer woonoppervlakte beschikbaar doordat de benodigde ruimte voor ontsluiting buiten het gebouw komt te liggen. Op de begane grond wordt een wijziging aangebracht van typische op het gebouw georiënteerde functies (berging, fietsenopslag, etc.) naar juist meer op de buurt georiënteerde functies (bijvoorbeeld een uitzendbureau, fitnessruimte, werkruimten voor starters, horeca, etc.). Hierdoor zal meer interactie tussen gebouw en omgeving ontstaan en meer levendigheid worden gerealiseerd.

Verder is het voorstel om het huidige maaiveld, dat vooral bestaat uit een grote grasvlakte met daar door heen een toegangsweg, anders in te richten met meer verharding die deels toegankelijk is voor auto’s en beschikbaar is voor parkeren. Hierdoor ontstaat een meer pleinachtige, voor voetgangers en fieters beter toegankelijke ruimte, die de afzonderlijke gebouwen beter met elkaar verbindt en die zorgt voor meer interactie tussen de gebouwen en haar bewoners. Als extra stimulans voor intensief gebruik van het maaiveld voorziet het ‘doorlopende’, verharde maaiveld in verschillende, verplaatsbare objecten (stoelen, bankjes, kassen, etc.) en in een aantal kleine kiosken ten behoeve van ondersteunende functies (conciërge, tuinman, etc.).

De studie is gedaan in samenwerking met Ontwerpbureau Muller.

[EN]
This project is a study on a possible future scenario for the students’ complex ‘De Klikspaan’ on the Klikspaanweg in Leiden and the public space between the student flats. The study was done in collaboration with Ontwerpbureau Muller.

The well-known complex ‘De Klikspaan’ is developed and realized by SLS Wonen during the late ‘50s under the pressure of the acute shortage of student rooms at that time in the Netherlands. Architect H. Postel designed the complex with the first so-called ‘star flat’ in the Netherlands as main landmark.

Because of planned maintenance in the next ten years significant investments will be made in the complex. In this context, SLS Housing asked to develop a vision for opportunities and strategies for life extension and future proofing of this complex. Within this study the connection of the area to the neighborhood is examined, both physically and socially, as well as the quality and potential of the various buildings on the complex.

To improve the physical and social relation of the complex to its environment a strategy is chosen of reviving and enhancing. For this reason several means are put in: adaptation of routing, improvement of the accessibility of the area, adding of more special buildings besides the star flat, improvement of visual relationships between the environment and the ‘Klikspaan’ complex and projection of a larger and more diverse program.

To make this possible, part of the proposal is to demolish four student apartment buildings that are least qualitatively and that are outmoded in terms of typology. This way valuable space and land become vacant for more intensification and programmatic diversity through new, contemporary student buildings. This development can be implemented in phases.

In the proposal the unique star flat gets a new life by shifting the opening up of the houses to the outside of the building. This intervention offers new possibilities for this building in terms of flexibility of housing typology and housing size; both smaller residential units as independent living and larger living spaces can be realized. Also more floor space becomes available because space required for access of the apartments will be located outside the building. On the ground floor a change in program is introduced from the typical building-orientated functions (storage, bike storage, etc.) to more neighborhood-oriented functions (such as an employment agency, a gym, workspaces for starters, cafes and small restaurants, etc.). This will allow more interaction between building and environment and more vibrancy can be realized.